Ο πακτωλός χρημάτων για έρευνες, η πλήρης αποτυχία και οι στόχοι του Ερντογάν

Μιχάλης Πολυδώρου, 16/08/2020 06:54.

Συνέντευξη Δρ Χατζηστάσου στην ιστοσελίδα Reporter.com, στις 16 Αυγούστου, 2020.

Από το 2013 η Τουρκία έχει κάνει τα πάντα στην κυπριακή ΑΟΖ ωσάν να είναι δική της θάλασσα. Πραγματοποίησε έρευνες, έστειλε πολεμικά πλοία για να παρεμποδίσουν έρευνες άλλου κράτους, έστειλε γεωτρύπανα και πραγματοποίησε επτά γεωτρήσεις. Λίγο λιγότερες γεωτρήσεις, δηλαδή, πραγματοποίησαν οι αδειοδοτημένες από την Κυπριακή Δημοκρατία εταιρείες στην ΑΟΖ μας.

Υπολογίζεται ότι χοντρά χοντρά, οι ενέργειες της Τουρκίας στην κυπριακή Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη, κόστισαν μέχρι σήμερα κάτι λιγότερο από ένα δις. Η αγορά ερευνητικών σκαφών, η αγορά γεωτρύπανων, λογισμικών προγραμμάτων, η δημιουργία εγκαταστάσεων, εργοδότηση εξειδικευμένου προσωπικού, διενέργεια γεωτρήσεων, είναι μόνο μερικά από τα κόστη που πλήρωσε ο Τούρκος φορολογούμενος για τις έρευνες στην Κύπρο.

Το ερώτημα που προκύπτει είναι το εξής: Όλα αυτά τα έξοδα για ποιο λόγο έγιναν; Έγιναν για να δημιουργήσει τετελεσμένα η Άγκυρα; Έγιναν για να υπερασπιστεί τα δικαιώματα των Τουρκοκυπρίων, οι οποίοι εμφανίζονται ως οι αδικημένοι , αφού «οι κακοί Ελληνοκύπριοι σφετερίστηκαν τα δικαιώματα τους»; Ή έγιναν επειδή η Τουρκία, όντως θέλει να εντοπίσει υδρογονάνθρακες και να τους εξορύξει;

Η απάντηση στο ερώτημα δεν είναι απλή, καθώ θα πρέπει να ληφθούν υπόψη μια σειρά από άλλους παράγοντες και θα πρέπει να γίνει μια ανασκόπηση της πορείας των τουρκικών ενεργειών στην Κυπριακή ΑΟΖ. Η Τουρκία μέχρι το 2012, δεν διέθετε ούτε ερευνητικά σκάφη, ούτε γεωτρύπανα, ούτε είχε το ανθρώπινο δυναμικό με την τεχνογνωσία να προχωρήσει σε τέτοιες έρευνες.

Μέσα σε λίγα χρόνια, χάραξε πολιτική, έθεσε στόχους και σήμερα διαθέτει ένα σοβαρό στόλο, ο οποίος, ωστόσο, όπως θα διαφανεί και παρακάτω, δεν είναι αρκετός για να φέρει τη χώρα στο σημείο να πραγματοποιήσει εξόρυξη των πιθανών κοιτασμάτων που θα εντοπίσει.
 
Μιλώντας στον REPORTER o Δρ. Κωνσταντίνος Χατζηστάσου, Αναπληρωτής Καθηγητής Μηχανικής στο Πανεπιστήμιο Λευκωσίας, σημείωσε πως το συγκεκριμένο ερώτημα, για το ποιοι είναι οι βασικοί λόγοι πίσω από τις έρευνες, είναι πολύπλευρο.

«Πρέπει να επισημαίνουμε ότι θεωρείται πολύ δύσκολο να ορύξει γεωτρήσεις η Τουρκία, εάν ευσταθούν αυτό που βγαίνει προς τα έξω, ότι διεξάγουν δισδιάστατα σεισμικά. Με τα δισδιάστατα σεισμικά είναι πολύ μεγάλο το ρίσκο και το ποσοστό αποτυχίας για να επιχειρήσει γεωτρήσεις σε υπέρβαθια νερά, μεγαλύτερου βάθους των 1500μέτρων, στα οποία κάθε γεώτρηση κοστίζει τουλάχιστον εξήντα με εξήντα πέντε εκατομμύρια. Αλλά στην Κύπρο, επειδή έχει κάνει ήδη γεωτρήσεις η TPAO, πρέπει να έχει ήδη σεισμικά, διότι αλωνίζει ελεύθερα το Barbaros και δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι τους διευκολύναμε και εμείς δίνοντας τους κάποια στοιχεία που δεν έπρεπε, με την ανάρτηση στο διαδίκτυο σχετικής μελέτης του Τμήματος Περιβάλλοντος».
 
Σπαταλά χρήματα χωρίς αποτέλεσμα
Την ίδια ώρα στην Τουρκία διεξάγεται με λίγη επιφυλακτικότητα και όσο δημοκρατικά γίνεται στη χώρα, μια συζήτηση από ανθρώπους που προβληματίζονται με τις τουρκικές ενέργειες. «Το τίμημα για τον Ερντογάν είναι πάρα πολύ μεγάλο, να ορύξει γεωτρήσεις οι οποίες είναι δαπανηρές και ακριβές, σημείωσε ο Δρ. Χατζηστάσου.

«Δέχεται, δηλαδή, ισχυρή κριτική εσωτερικά, ότι απλά σπαταλά χρήματα χωρίς αποτέλεσμα. Διαφάνηκε όμως και είναι πλέον πασιφανές, ότι η Τουρκία δεν διεξάγει πολιτικές γεωτρήσεις για εξάσκηση πίεσης στην ΚΔ αλλά κάνει γεωτρήσεις, ειδικά μετά τη δεύτερη γεώτρηση, που στόχο έχουν να εντοπίσει φυσικό αέριο».
 

Τους προδίδουν τα στοιχεία
Σύμφωνα με τον καθηγητή του Πανεπιστημίου Λευκωσίας, οι περιοχές που επιλέγονται για έρευνες δεν είναι καθόλου τυχαίες. Όπως εξήγησε, το γεγονός ότι κανείς δεν τους ενοχλεί και δρουν ανεξέλεγκτοι στην κυπριακή ΑΟΖ, παρά το γεγονός ότι παραβιάζουν το διεθνές δίκαιο και το δίκαιο της θάλασσας, χωρίς να έχουν κυρώσεις, ουσιαστικά τους έδωσε το πράσινο φως να δρουν με τον τρόπο που δρουν.

Ωστόσο, αν παρακολουθήσει κανείς τα σημεία που επιλέγουν είναι πολύ συγκεκριμένα. Πρόκειται για τον δακτύλιο περιμετρικά του Ερατοσθένη που είναι ανθρακικά πετρώματα που είναι υποσχόμενα, αφού ήδη έχουν ορυχθεί γεωτρήσεις σε εκείνη την περιοχή. «Οπόταν δεν είναι τυχαία τα σημεία, που ορίζονται οπωσδήποτε σε σεισμικά δεδομένα. Δηλαδή δεν μπορείς να ορίζεις γεωτρήσεις με κλειστά μάτια γιατί θεωρείται αυτοκτονία, δεν θα εντοπίσεις τίποτε», σημείωσε ο κ. Χατζηστάσου.

Υπενθυμίζεται ότι μέχρι σήμερα η Τουρκία έχει πραγματοποιήσει επτά γεωτρήσεις εντός της κυπριακής ΑΟΖ και καμία δεν ήταν επιτυχημένη, αφού δεν υπήρξαν σχετικές ανακοινώσεις από την ΤPAO. Οι αναλυτές εκτιμούν πως σε περίπτωση που εντοπιζόταν κοίτασμα θα ακολουθούσαν αμέσως οι ανακοινώσεις για να ικανοποιήσουν το εσωτερικό ακροατήριο.

Τι θα συμβεί εάν εντοπίσουν κοίτασμα
Στο απομακρυσμένο σενάριο που η Τουρκία εντοπίσει κοίτασμα φυσικού αερίου εντός της κυπριακής ΑΟΖ και πάλι τα πράγματα δεν θα είναι απλά. «Χάριν συζήτησης ας υποθέσουμε ότι εντόπισε κάποια ποσότητα και την ανακοίνωσε, αυτό θα το κάνει για εσωτερική κατανάλωση. Δεν μπορεί η Τουρκία από μόνη της να αναπτύξει ένα πεδίο. Και εκεί είναι που πρέπει να προσέξει η Κυπριακή Δημοκρατία, υψώνοντας τείχος ως προς τις εταιρείες, ειδικά τις υποστηρικτικές που είναι οι  oilfield service companies, όπως είναι η Schlumberger, η Halliburton, η  Baker Hughes κτλ. Διότι αν αυτές οι εταιρείες δεν παρέχουν, ούτε εξοπλισμό, ούτε υποστήριξη στην TPAO και την Τουρκία γενικότερα, η χώρα δεν θα έχει τον εξοπλισμό, τα μέσα και τις υπηρεσίες να αναπτύξει ένα πεδίο και δεν υπάρχει περίπτωση να αξιοποιηθεί εκείνο το φυσικό αέριο. Είναι πολύ δύσκολο γιατί δεν έχουν την απαιτούμενη τεχνογνωσία», εξήγησε ο κ. Χατζηστάσου.
 
Ερωτηθείς αν μπορεί η Τουρκία να αναπτύξει και αυτή την τεχνογνωσία τα επόμενα χρόνια, όπως το έκανε με τις σεισμικές έρευνες και τα ερευνητικά γεωτρύπανα, υπέδειξε πως ακόμα και οι γεωτρήσεις που κάνουν είναι αμφίβολο εάν διεξάγονται.«Υπάρχει μια αβεβαιότητα για το τι συμβαίνει εκεί που πάνε τα γεωτρύπανα. Οι Τούρκοι ορύξαν μια γεώτρηση κοντά στα παράλια της Μερσίνας και είχαν υποστήριξη από κάποιες υποστηρικτικές εταιρείες και θεωρώ ότι ο λόγος που πραγματοποίησαν εκείνη τη γεώτρηση, ήταν για να αποκτήσουν εμπειρογνωμοσύνη για να διεξάγουν τις επόμενες γεωτρήσεις στην ΑΟΖ μας.

«Άρα πιστεύω», συνέχισε ο κ. Χατζηστάσου, «ότι μπορούν να το κάνουν, έστω κι αν δεν έχουν την υποστήριξη εταιρειών. Δηλαδή, οι διαγραφίες γεωτρήσεων (line wird locks) που είναι μια εξειδικευμένη υπηρεσία που αγοράζεις εξειδικευμένα από τέτοιες εταιρείες, είναι ένα σημαντικό κομμάτι που τους λείπει. Οι Τούρκοι συνεπώς αν δεν έχουν πρόσβαση σε τέτοιες υπηρεσίες, δεν μπορούν να έχουν μπροστά τους όλα τα δεδομένα. Συνεπώς, ακόμα και αν προχωρήσουν και εντοπίσουν μια γεώτρηση και χρησιμοποιήσουν γεωτρητική λάσπη (πολφό), όπως λέγεται, και φτάσουν στο σημείο που επιθυμούν, θα μπορούν ναι μεν να επιβεβαιώσουν ότι υπάρχει φυσικό αέριο, αλλά δεν θα ξέρουν περιμετρικά τι γίνεται και δεν θα μπορέσουν να ενημερώσουν τα γεωλογικά τους μοντέλα».
 

Το κόστος των γεωτρήσεων
Όσον αφορά το κόστος των γεωτρήσεων, από τη στιγμή που δεν υπάρχουν επίσημες ανακοινώσεις από την TPAO, γίνονται υποθέσεις. «Αν υποθέσουμε», είπε ο κ. Χατζηστάσου, «ότι μέχρι σήμερα πραγματοποιήθηκαν επτά γεωτρήσεις, με συντηρητικούς υπολογισμούς, η κάθε μια κόστισε περίπου πενήντα εκατομμύρια, χωρίς άλλα έξοδα, άρα περίπου 350 εκατομμύρια χονδρικά, νοουμένου ότι έφτασαν στο σημείο να πραγματοποιήσουν αυτές τις γεωτρήσεις».

Παράλληλα, το κόστος των δύο γεωτρύπανων που έχει η χώρα, Yavuz και Fatih είναι το λιγότερο 150 εκ. έκαστο. Αξίζει να σημειωθεί πως η αγορά ερευνητικού γεωτρύπανου κυμαίνεται γύρο στο μισό δις. , ωστόσο η Τουρκία τα αγόρασε σε μια περίοδο που η τιμή ήταν κοντά στα 150 με 200 εκ. Από την άλλη το κόστος των ερευνητικών σκαφών κυμαίνεται γύρω στα 25 εκ. ευρώ.


Διαβάστε επίσης:

Leave a Reply

Your email address will not be published.